Przygotowanie
Przygotowanie to fundament dalszego rozwoju
W gimnastyce nie zaczynamy od trudnych elementów. Najpierw przygotowujemy zawodnika tak, aby jego ciało było gotowe do ich bezpiecznego i prawidłowego wykonania.
Przygotowanie obejmuje rozwój:
- siły,
- gibkości,
- mobilności,
- stabilizacji,
- koordynacji,
- równowagi,
- rytmu,
- orientacji przestrzennej,
- kontroli ciała,
- prawidłowych pozycji i sylwetek.
Dopiero na tej podstawie można skutecznie budować technikę elementów.
Przygotowanie ogólne
Przygotowanie ogólne rozwija podstawowe zdolności ruchowe potrzebne w całym procesie szkolenia.
Obejmuje między innymi:
- wzmacnianie całego ciała,
- rozwój obręczy barkowej,
- rozwój mięśni brzucha i grzbietu,
- wzmacnianie nóg,
- poprawę ruchomości stawów,
- rozwój gibkości,
- naukę prawidłowego lądowania,
- rozwój koordynacji,
- rozwój świadomości własnego ciała.
Celem nie jest wykonywanie przypadkowych ćwiczeń siłowych, lecz tworzenie zasobów, które później zostaną wykorzystane w technice gimnastycznej.
Przygotowanie bazowe
Przygotowanie bazowe to najważniejsza część szkolenia młodego gimnastyka.
Budujemy tutaj podstawowe wzorce ruchowe, które później pojawiają się w wielu elementach i na wielu przyrządach.
Do najważniejszych należą:
- podpory,
- zwisy,
- przysiady,
- skłony,
- pozycje skulone,
- pozycje łamane,
- pozycje wyprostowane,
- hollow,
- arch,
- przewroty,
- stanie na rękach,
- przemieszczanie ciężaru ciała,
- odbicia,
- lądowania,
- ruchy obrotowe.
Dobra baza pozwala szybciej uczyć bardziej złożonych elementów.
Przygotowanie specjalistyczne
Przygotowanie specjalistyczne dostosowujemy do konkretnego przyrządu i konkretnego elementu.
Innych zdolności wymaga:
- koń z łękami,
- innych kółka,
- innych skok,
- innych poręcze,
- innych drążek,
- innych ćwiczenia wolne.
Dlatego przygotowanie specjalistyczne powinno wynikać z techniki ruchu, którego zawodnik aktualnie się uczy.
Przygotowanie do konkretnego elementu
Każdy element posiada swoje wymagania wstępne.
Przed rozpoczęciem nauki trener powinien sprawdzić:
czy zawodnik ma odpowiednią siłę, ruchomość, kontrolę i wzorce ruchowe.
Dla przykładu, przed nauką elementu możemy ocenić:
- stabilność podporu,
- jakość stania na rękach,
- zakres ruchu w barkach,
- kontrolę miednicy,
- siłę ramion,
- siłę środka ciała,
- rytm ruchu,
- zdolność do bezpiecznego lądowania.
Jeżeli któregoś z tych elementów brakuje, najpierw rozwijamy właśnie ten obszar.
Siła w gimnastyce
Siła nie jest celem samym w sobie.
Najważniejsza jest umiejętność wykorzystania jej w prawidłowym ruchu.
Dlatego rozwijamy między innymi:
- siłę podporową,
- siłę ciągnięcia,
- siłę obręczy barkowej,
- siłę prostych ramion,
- siłę zgiętych ramion,
- siłę brzucha,
- siłę grzbietu,
- siłę nóg,
- siłę statyczną,
- siłę dynamiczną.
Ćwiczenie siłowe powinno prowadzić do określonego wzorca lub elementu gimnastycznego.
Gibkość i mobilność
Odpowiedni zakres ruchu jest niezbędny do prawidłowej techniki.
Rozwijamy szczególnie:
- barki,
- biodra,
- kręgosłup,
- skłon,
- szpagaty,
- mostki,
- aktywne unoszenie nóg,
- pozycje łamane i rozkroczne.
Ważna jest nie tylko gibkość bierna.
Zawodnik powinien potrafić również aktywnie kontrolować uzyskany zakres ruchu.
Stabilizacja i kontrola ciała
W gimnastyce ciało musi pracować jako jedna całość.
Dlatego dużą rolę odgrywa stabilizacja:
- tułowia,
- barków,
- miednicy,
- bioder,
- kolan,
- nadgarstków.
Zawodnik powinien umieć utrzymać właściwą pozycję także podczas dynamicznego ruchu.
Przygotowanie do lądowania
Bezpieczne i stabilne lądowanie powinno być nauczane od początku.
Rozwijamy:
- kontrolę osi ciała,
- amortyzację,
- pracę stóp,
- ustawienie kolan,
- stabilność miednicy,
- reakcję po kontakcie z podłożem.
Lądowanie jest pełnoprawnym elementem technicznym, a nie tylko zakończeniem ćwiczenia.
Przygotowanie mentalne
Przygotowanie zawodnika obejmuje również sferę psychiczną.
Ważne są:
- koncentracja,
- cierpliwość,
- systematyczność,
- umiejętność przyjmowania korekty,
- kontrola emocji,
- zaufanie do procesu,
- stopniowe oswajanie trudniejszych zadań.
Pewność siebie powinna wynikać z realnego przygotowania i powtarzalności wykonania.
Przygotowanie powinno być mierzalne
Nie opieramy się wyłącznie na wrażeniu trenera.
Przygotowanie można oceniać poprzez:
- testy siły,
- testy gibkości,
- testy równowagi,
- testy podporowe,
- ocenę stania na rękach,
- ocenę lądowania,
- analizę wideo,
- ocenę jakości wykonania,
- ocenę powtarzalności.
Dzięki temu można dokładniej określić, czy zawodnik jest gotowy do następnego etapu.
Przygotowanie indywidualne
Każdy zawodnik rozwija się inaczej.
Jeden może potrzebować więcej pracy nad siłą, drugi nad gibkością, a trzeci nad koordynacją.
Dlatego przygotowanie powinno być dostosowane do:
- wieku,
- poziomu sportowego,
- budowy ciała,
- aktualnych umiejętności,
- ograniczeń,
- celów treningowych,
- wybranego elementu lub przyrządu.
Zasada przejścia dalej
Do trudniejszego zadania przechodzimy wtedy, gdy zawodnik posiada wymagane przygotowanie.
Nie wtedy, gdy ćwiczenie „czasami wychodzi”.
Przejście powinno następować wtedy, gdy ruch jest:
poprawny → kontrolowany → powtarzalny → bezpieczny
Nasza zasada
Najpierw przygotuj zawodnika do elementu.
Dopiero później ucz elementu.
Dobre przygotowanie skraca naukę, poprawia jakość techniki i tworzy fundament do dalszego rozwoju.
PRZYGOTOWANIE → KONTROLA → TECHNIKA → ELEMENT → PROGRESJA